او را به زمين فرو برد تا روز قيامت به زمين فرو خواهد شد . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 23 ] وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 23 ) حق جلّ جلاله چون ذكر أدلّهء كه دليل مىكند بر وحدانيّت او كرد آنگه تنبيه فرمود خلقان را بر نبوّت پيغمبرش صلى اللّه عليه و آله ؛ ميگويد : اى محمد بگوى اين منكران نبوّت خود را كه خداى ميگويد : اگر شما را شكّى است در آنكه اين كلام منست يا كلام اوست يا كلام بعضى بشر ؛ شما در فصاحت و بلاغت بدرجه أعلى رسيده‌ايد اگر كلام او يا كلام بعضى از بشر باشد قادر باشيد بر معارضهء آن بياريد سورتى از مانند او يعنى از مانند محمّد و بخوانيد گواهان خود را يعنى از ايشان كه بتان‌اند بر قولى و استعانت كنيد اگر شما راست ميگوئيد درين دعوى كه كرديد كه آنچه محمد ميگويد از خويش ميگويد كه اگر از خويش گويد شما نيز مانند آن توانيد گفتن ، وجه استدلال آنست كه خداى تعالى ايشان را گفت : كه اگر اين سخن سخن محمد باشد شما مانند آن توانيد گفتن شما معارضهء آن بياريد ، چون از معارضهء آن عاجز شدند معلوم گشت كه آن سخن سخن خداست ، [ و ] معجزهء محمد مصطفى است گواهى است بر نبوّت و و رسالت او ، و دليل بر آنكه عاجز شدند آنست كه ايشان دست با تيغ زدند جان و مال و زن و فرزند خود را در معرض غارت و تاراج نهادند ؛ اگر قادر بودندى بر معارضه اين اختيار نكردندى . تا قرآن از چه وجه معجز است علما درين خلاف كرده‌اند بعضى گفتند : وجه اعجاز قرآن فرط فصاحت است ، ديگران گفتند : كه اسلوب مخصوص است ، بعضى ديگر گفتند : اخبار غيب است [ فَأْتُوا بِسُورَةٍ ] امر تحدّى است و صيغهء او مشترك بود ميان امر و اباحت و تهديد و تحدّى ، امر وقتى بود كه آمر مريد مأمور به بود و اينجا مريد نيست امر : أَقِيمُوا الصَّلاةَ * ، اباحت : وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا ، تهديد : اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ ، تحدّى : فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ ، مراد به « شهداء » گفته‌اند كه بتان‌اند چنان كه گفته‌اند : هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّهِ ، و گفته‌اند كه : جهودانند كه مشركان جهودان را بگواهى